Şarbon (Anthrax) nedir?

Şarbon (Anthrax) nedir?

Şarbon Bacillus anthrasis bakterisinin sebep olduğu akut bir enfeksiyon hastalığıdır. Özellikle 2001 yılındaki bir kaç insanla sınırlı vakalardan ötürü biyolojik bir silah olabileceği konuşulmuştur. Kimi çevreler bu konuda endişelerini dile getirmişlerdir. Bu hastalığa neden olan sporların uzun yıllar uykuda kalabildiğini de düşünür ve uygun şartları bulduğunda optimal olarak en bulaşıcı ve aktif hale gelebildiğini de hesaba katarsak , Şarbon’un solunum yolu ile kitlesel olarak yayılma potansiyelinin yüksek olduğunu söyleyebiliriz. Şarbon’u biyolojik silah olarak kullanmak, günümüzde uçaklardan rastgele paketler yada patlayıcı olarak atarak pek de zor olmayacaktır.

Yazılar ve geçmişteki arkeolojik çalışmalar bize Şarbon’un antik dünyada bilinen bir hastalık olduğunu söylemektedir. Şarbon, aslında çiftlik hayvanlarını etkiler. İnsan şarbonu vakaları ise enfekte olmuş hayvanlardan dolayı meydan gelmektedir. İnsanlardan insanlara hastalık bulaşıcı değildir. Fakat ciddi bir enfeksiyona yol açmak için bir kaç tane spora maruz kalmak yeterli olur.  Diğer bakteriyel enfeksiyonlar da olduğu gibi şarbon enfeksiyonu da yine antibiyotikler ile tedavi edilir.

Şarbon’un üç çeşiti vardır. Bunlar: kutanöz, gastrointestinal ve inhalasyon. Derideki şarbon vakalarına kutanöz denir. Siyah bir merkez ile bir blistere dönüşen küçük bir yara ile karakterize edilir. Özellikle erken teşhis ile yüksek bir hayatta kalma olasılığı vardır. Gastrointestinal şarbon ise biraz daha ciddi bir vakadır ve iyi pişirilmiş et gibi bulaşıcı maddelerin mideye girmesi ile oluşur. Hastadaki belirtiler şunlardır: mide bulantısı , iştah kaybı , ishal ve şiddetli ateş. Bu formda ölüm oranları % 25 ile %75  arasında değişiklik gösterir.

Şarbonun en ciddi biçimi ise toprağa karışmış, çeşitli hayvan malzemesinden kazınan ya da kasıtlı olarak çevreye yerleştirilebilen enfeksiyon yaratan sporların solunmasının sebep olduğu biçim olan inhalasyon şarbonudur. Düşük dereceli grip olarak başlayıp öksürük ile devam eden semptomlarla beraber %80 ölüm oranına kadar çıkmaktadır. Bu form nispeten çok nadir ortaya çıkar. Teşhis edilmesi insanların normal soğuk algınlığı ve grip semptomları yaşadığında korkmuş halde hastanelere yoğun şekilde başvurması sebebi ile zorlaşmaktadır.

En ciddi biçim, toprağa karışmış, hayvan malzemesinden kazınmış veya kasıtlı olarak çevreye sokulabilen enfeksiyöz sporların solunmasının neden olduğu inhalasyon şarbonudur. Mortalite oranı, düşük dereceli grip olarak başlayan ve öksürüğe dönüşen semptomlarla %80 kadar yüksek olabilir. Bu form nispeten nadir olduğu için, özellikle insanlar korkmuş, normal soğuk algınlığı ve grip semptomları olan kliniklere aşırı yüklenirken teşhis etmek zor olabilir.

Şarbon için bir aşı mevcuttur. Fakat yaygın olarak kullanılmamakla beraber hastalığın doğal yoldan bulaşma riski nispeten düşüktür. Veteriner hekim gibi hayvanlarla yoğun olarak çalışan insanlar ya da mikrobiyologlar ve araştırmacılar bu aşıyı tercih edebilirler. Aktif görevli askeri personellerde biyolojik bir ajan olarak potansiyel kullanımından ötürü aşılanmaktadır.

 

 

 

Yazar Hakkında

Henuz yorum yok

forum Henuz yorum yok

Ilk yorum yapan siz olun

Bir yorum yaz

menu
menu