Rotary Enkoder (Kodlayıcı) nedir?

Rotary Enkoder (Kodlayıcı) nedir?

Rotary Enkoder, kullanıcı ile bir sistemin etkileşime girmesine yardımcı olan bir giriş cihazıdır. Görünüş olarak bir  potansiyometreyi andırsa da kullanış yönünden onu eşsiz kılan bir pulse (darbe) dizisi üretiyor olmasıdır. Enkoder döndürüldüğünde, kademeli olarak artırma-azaltma işlevi sayesinde motor kontrolü dahil bir çok uygulamada kullanılmaktadır. Bu yazımızda farklı Rotary Enkoder çeşitleri ve bunların nasıl çalıştığı hakkında bilgiler vereceğiz.

Rotary Enkoder nasıl çalışır?

Rotary Enkoder, elektromekanik bir dönüştürücüdür. Yani mekanik hareketleri elektronik darbelere dönüştürür. Döndürüldükçe, adım adım hareket eden ve her adım için önceden tanımlanmış genişlikte bir dizi darbe dizisi üreten bir düğmeden oluşur. Farklı çalışma mekanizmasına sahip birçok Enkoder türü vardır.

 

Farklı Rotary Enkoder türleri

 

Aşağıda bir Artırımlı Enkoder olan KY-040’ın iç mekanik yapısı gösterilmiştir. Temel olarak, dairesel diskin(gri renkli olan) üzerine yerleştirilmiş iletken pedlerden (sarı renkli olan) oluşur. Bu iletken pedler, aşağıda gösterildiği gibi eşit bir mesafeyle yerleştirilir. Çıkış pinleri, bu dairesel diskin üzerine sabitlenmiştir. Düğme döndürüldüğü zaman iletken pedler çıkış pinleriyle temas edecek şekilde sabit tutulmuştur. Burada aşağıdaki şekilde gösterildiği gibi iki çıkış pini vardır. (Çıkış A ve Çıkış B)

 

Rotary Encoder çalışma sistemi

 

Çıkış pinleri tarafından(A ve B) üretilen çıkış dalga biçimi sırasıyla mavi ve yeşil renkte gösterilmiştir. İletken ped doğrudan pinin altına düştüğünde, zamana bağlı olarak yüksek değerde bir sinyal üretir ve iletken ped uzaklaştığında pin, yukarıda gösterilen dalga formunun kapanma süresine neden olacak şekilde düşer. Eğer darbe sayısı bir osiloskop ekranında görüntülenip bu darbe sayısı sayılırsa Enkoderin kaç adım attığını belirleyebiliriz.

Enkoder döndürülürken atılan adım sayısını sayabiliyorsak eğer neden iki darbe sinyaline ihtiyacımız var? Bunun nedeni enkoderin hangi yönde döndürüldüğünü belirlememiz gerektiğidir. İki darbeye de bakıldığında, iki darbe arasında bir faz farkı olduğunu söyleyebiliriz. Bu nedenle, enkoder saat yönünde döndürüldüğünde, ilk olarak A çıkışı yükselecek ve enkoder saat yönünün tersine çevrildiğinde, ilk olarak B çıkışı yükselecektir.

Rotary Enkoder Türleri

Piyasada, kullanıcının ihtiyacına göre ve tasarımcısına bağlı olarak Rotary Enkoder türü vardır. En yaygın türler aşağıda listelenmiştir:

  • Artımlı Enkoder(Kodlayıcı)
  • Mutlak Enkoder
  • Manyetik Enkoder
  • Optik Enkoder
  • Lazer Enkoder

 

Farklı bir enkoder türü

 

Bu enkoderler çıkış sinyali ve hassaslık özelliklerine (algılama teknolojisi)  göre sınıflandırılır, Artımlı Enkoder ve Mutlak Enkoder çıkış sinyaline göre ve Manyetik, Optik ve Lazer Enkoder hassaslık özelliklerine göre sınıflandırılır.

 

Yazar Hakkında

Henuz yorum yok

forum Henuz yorum yok

Ilk yorum yapan siz olun

Bir yorum yaz

menu
menu