Purin ve Pirimidin nedir?

Purin ve Pirimidin nedir?

Bu yazıda purinlerin ve pirimidinlerin kimyasal özellikleri, yapıları ve işlevleri ve bu yapılara dair  ilginç gerçekler anlatılmaktadır.

Purinler ve pirimidinler, genomların planları olan DNA ve RNA’nın önemli bir bölümünü oluşturur. Nükleotidler arasındaki baz eşleşmesi, kimyasal reaksiyonlarda çok önemli bir rol oynayan bağların oluşumunda görevlidirler.

Pürinler ve Pirimidinler Nedir?

Pürinler ve pirimidinler, nükleik asitlerin yapı taşlarını oluşturan nükleotidlerdir. Pürin örneklerinin bazıları aşağıdaki gibidir:

  • Adenin: 9H-purin-6-amin (IUPAC Adı), 6-aminopurin (Diğer Adı)
  • Guanin: 2-amino-1 H-purin-6 (9H) -on (IUPAC Adı), 2-amino-6-hidroksipürin (Diğer Adı)
  • Ksantin: 3,7-Dihidropürin-2,6-dion (IUPAC Adı), 1H-Purin-2,6-diol (Diğer Adı)
  • Hipoksantin: 1H-purin-6 (9H) -on (IUPAC Adı), 6-oksipürin (Diğer Adı)

Yaygın olarak görülen pirimidin örnekleri aşağıda listelenmiştir.

  • Timin: 5-Metilpirimidin-2,4 (1 H, 3H) -dion (IUPAC Adı), 5-metilurasil (Diğer Adı)
  • Uracil: Pirimidin-2,4 (İH, 3H) -dion (IUPAC Adı), 2,4-dihidroksipirimidin (Diğer Adı)
  • Sitozin: 4-aminopirimidin-2 (1 H) -on (IUPAC Adı), 4-amino-1 H-pirimidin-2-on (Diğer Adı)

 

Purin ve pirimidin

 

Pürin terimi, 1884 yılında bir Alman kimyacı olan Emil Fischer tarafından ortaya atıldı. Biyolojik olarak nükleosid olarak sentezlenen pürinler, farklı organizmaların metabolik yolları vasıtasıyla üretilir. Purinler sadece DNA ve RNA moleküllerinde değil aynı zamanda ATP, NADH, GTP, AMP ve ko-enzim A’da bulunur; pürinler çoğunlukla et ürünlerinde bulunur. Bitki bazlı yiyecekler çok miktarda pürin içermez. Sardalya, hamsi, tatlı şeker vb. zengin pürin kaynaklarıdır. Pürin içeren yüksek et alımı, gut hastalığına sebep olmaktadır. Bu nedenle, düşük saflıkta bir diyet yapma seçeneği göz önünde bulundurulmalıdır.

Pirimidinlerin kimyasal özellikleri piridinlerinkine benzer. Pirimidinler, organik sentez işlemi ile üretilen bileşiklerdir. Pirimidinlerin yapay olarak sentezlenebildiği yöntemlerden biri, Biginelli reaksiyonudur. 

Pirimidinler, bir imidazol halkasına birleştirilmiş bir pirimidin halkasından oluşan aromatik heterosiklik organik bileşiklerdir. Guanin ve adenin gibi moleküller, kendi başına gerçek bir molekül olmayan, purin adlı bir sınıfın türevleridir. Kısacası, bu türevler pürin denilen bir ‘sanal’ sınıfın tezahürüdür. Adenin ve guanin, yüksek enerjiyle bağlanma yoluyla DNA sentezine katılan pürinlerdir. Purinler ve pirimidinler, transkripsiyon veya DNA replikasyonu adı verilen bir işlemle RNA ve DNA’nın büyümesine katılırlar.. Kısa süreli enerji depolaması da bu nükleotidlerin fonksiyonlarından biridir. 

 

Purin ve pirimidin

Nükleotid sentezi sürecinde, pürinler ve pirimidinler birbirleriyle hidrojen bağları oluşturur. Nükleotidlerin yapısı, guanin ve sitozin arasında üç hidrojen bağı oluştururken öyle ki adenin ve timin birbirleriyle iki hidrojen bağı oluşturur. Bu tür bağlanma, baz eşleştirme olarak adlandırılır.

Purinler ve Pirimidinler Arasındaki Fark

Bu iki nükleotid arasındaki fark, pirimidinlerde mevcut olan sadece bir karbon halkası olmasıdır. Pürin durumunda, karbon halkaları sayıca ikidir.

  • Pürinler pirimidinlerden daha yüksek erime ve kaynama noktalarına sahiptir. Erime ve kaynama noktalarındaki bu farkın arkasındaki sebep, purin moleküllerinin karmaşık ve ağır olmasıdır. Purinler, pirimidinlere kıyasla daha fazla sayıda moleküler reaksiyona katılır.
  • Pürinlerin teofilin, teobromin, kafein, vb. gibi kimyasal bileşiklerin sentezinde prekürsör moleküller olarak etki ettiği bilinmektedir. Pirimidinlerin prekürsör molekülleri olarak işlev gördüğü bilinmemektedir.

 

Başlık Kategorisi
İlgili etiketler

Yazar Hakkında

Henuz yorum yok

forum Henuz yorum yok

Ilk yorum yapan siz olun

Bir yorum yaz

menu
menu