Piri Reis’in Hayatı ve Eserleri

Piri Reis’in Hayatı ve Eserleri

Asıl adı Muhiddin olan Piri Reis 1465 yılında Karaman’da Dünya’ya gelmiştir. Türk denizciliğinin en büyük ustalarından biridir. Reis Amerika kıtasını gösteren Dünya haritaları ve Kitab-ı Bahriye kitapları ile bilinen Osmanlı denizcisi, kaptanı ve kartografı.

Osmanlı Devletinin bünyesine kattığı Karamanoğulları Beyliğinin ileri gelen aileleri Fatih Sultan Mehmed’in emriyle İstanbul’a getirilmiştir. Kemal Reis ve ailesi de getirilen ailelerden biridir. 1481 yılında amcası Kemal Reis ile birlikte Akdeniz’de korsanlık yapmaya başlayan Piri Reis ve amcası 1491 ‘den sonra Osmanlı Donanması ile Sicilya, Korsika adaları, Sardunya ve Güney Fransa kıyılarına yapılan akınlarda bulundular. 1486 yılında Granada’lı Müslümanları İspanya’dan Kuzey Afrika’ya taşımakla görevlendirildiler.

Osmanlı Donanması ile Venedik Donanması  1499-1502 yılları arasında Akdeniz hakimiyetini eline almak için birçok kez karşı karşıya gelmişlerdir. Bu yıllarda Osmanlı gemi komutanlığı görevinde bulunan Piri Reis Akdeniz’de yaptığı seyirler sırasında görüğü yerleri ve başından geçenleri Kitab-ı Bahriye adını vereceği kitabının temellerini hazırlamak üzere notlarını tutmuştur.

Amcasının vefatıyla Gelibolu’ya yerleşen burada 1511-1513 tarihleri arasında ilk Dünya haritasını çizen Piri Reis’in haritasında Atlas Okyanusu, Afrika’nın batısı, İber Yarımadası ve Amerika’nın doğu kıyılarını da çizmiştir. Reis bu haritayı 1517 yılında dönemin padişahı Yavuz Sultan Selim’e sunmuştur.

 

Piri Reis’in Dünya Haritasından Bir Bölüm

 

1524 yılında Mısır seferinde sadrazam Pergeli İbrahim Paşa’nın kılavuzluğunu yapmış ve büyük beğenisini toplamıştır. Bunun üzerini Kanuni Sultan Süleyman’a Kitab-ı Bahirye’yi sunmuştur. O dönemin en ileri teknolojisiyle 1528 yılında ilk haritasından daha  büyük ölçekli bir şekilde hazırlanan haritada Kuzey Amerika oldukça net bir şekilde görülmektedir. Teknik olarak dönemin en ileri örneğidir.

Daha sonraki yıllarda Hint Okyanusunda bulunan Piri Reis Umman Denizi, Kızıl Deniz ve Basra Körfezinde önemli görevlerde bulundu.

Süveyş’te Osmanlı donanması kaptanlığını yürüttüğü sırada Portekiz’in Aden’i almasıyla görevi değişen Reis  1548 yılında Aden’i Osmanlı himayesine tekrar kattı. 1552 de Maskat’ı , Kişm Adası’nı alarak meşhur Hürmüz Kalesini kuşattı. Daha sonra kuzeyde Portekiz’in elinden Katar  Yarımadasını ve Bahreyn Adasına egemen oldu. Büyük Portekiz donanmasının korkulu rüyası oldu.

Son Görev

Son görevinde Mısır Kaptanı olan Piri Reis 1552 de çıktığı 2. seferin sonunda donanmasını Basra’da tersaneye çektikten sonra tamire ve dinlenmeye muhtaç donanmasını bırakıp ganimet yüklü 3 gemi ile Mısır’a döndüğü için hapsedildi. Donanmayı Basra’da bırakan ve Basra Valisi Kubat Paşa’ya istediği haracı vermeyen  ve 1554 yılında Mısır Valisi Beylerbeyi Mehmet Paşa tarafından hizmette kusur gerekçeleriyle suçlanan Piri Reis Kahire’de idam edildi.

İlk Dünya haritasını ve ilk denizcilik kitabı yazarı Piri Reis idam edildiğinde 89 yaşındaydı…

Başlık Kategorisi

Yazar Hakkında

Henuz yorum yok

forum Henuz yorum yok

Ilk yorum yapan siz olun

Bir yorum yaz

menu
menu