Mağara Nedir? ve Nasıl Oluşur?

Mağara Nedir? ve Nasıl Oluşur?

Mağaralar birkaç metreden, kilometrelerce uzunluk ve yüzlerce metre derinlik veya yüksekliğe ulaşabilirler. Mağaralar oluşum şekillerine göre; Doğal ve Yapaya Mağaralar olarak iki gruba ayrılır. Kaya mezarları, volkanik tüf veya marnlarda açılan yer altı şehirleri, kaya evleri ve tapınaklar gibi insan eliyle kazılarak oluşturulan mağaralar yapay mağaraları oluşturur. Karbonatlı (kireçtaşı, dolomtik kireçtaşı, dolomit, karbonat çimentolu konglomera ve kumtaşı), sülfat (jips) ve klorürlü (tuz) ana kayaların oluşurken veya oluştıktan sonraki fiziko-kimyasal olaylarla yeraltı suları tarafından aşındırılması soncu oluşan mağaralar ise doğal mağaraları oluşturur.

 

Ayvaini Mağarası- Bursa

Karbonatlı kayaların üzerine düşen karbondioksitli (C02) atmosferik sular, toprakları ve kayaların çatlaklarından geçerken karbonikasitçe (H2C03) doygun şekle dönüşürler. Oldukça çözücü ya da asitik olan bu suların, geçtikleri yerleri eritmeleri sonucu karstik mağaralar oluşmaya başlar. Bölgenin yüksekliği, kireçtaşları ile erimeye uygun olmayan geçirimsiz kayaların birbirlerine olan konumları, akarsu, nehir, göl veya deniz seviyesi yüksekliklerine bağlı olarak mağaralar, yatay, dikey  olurlar.

Şili Mermer Mağaraları

 

 

Mağaraların oluşumuna ortam hazırlayan ve en önemli kaya, kireçtaşıdır. Bu kayalarda çok fazla çatlak olduğu için mağara gelişimine uygun ortam hazırlamıştır. Kireç taşı suda çözünmesi zor iken asidik sularda hızlı çözünür. Bu sular eritici özelliklerini atmosferden, toprak ve anakaya da yaşayan canlıların solunumu, bozunmuş canlı atıkları sülfürlerin  oksitleşmesi ve bitkilerin çürümesi sonucu ortaya çıkan C02′ den alır.

 

Kireç Taşı (Kalker)

 

Bazı mağaraların yüzlerce metre derinlikte olabilir, bunları araştırmak zor ve tehlikelidir.. Buna karşılık ova, göl veya nehir seviyesine yakın bölgelerde veya hemen altlarında geçirimsiz birimlerin bulunduğu kireç taşlarında son derece uzun ve yatay mağaralar gelişmiştir. Bu mağaralara dışarıdan girse de (düden veya subatan), çoğunlukla içinden su çıkan kaynak durumundadır. Birbirine bağlı birkaç kattan oluşan bu mağaraların içleri yer yer göller, damlataş havuzları ve her türden damlataşlar ile kaplı olabilir.

Mağalarda Oluşan Şekiller

Sarkıt: Mağara tavanından sarkan kalsiyum karbonat çökelti taşlarına sarkıt denir.

Dikit: Mağara tabanından yükselen kalsiyum karbonat çökelti taşlarına dikit adı verilir.

Sütun: Sarkıt ve dikitler birleşirse sütun adı verilen şekiller oluşur. Akdeniz Bölgesi’ndeki karstik mağaralarda sarkıt, dikit ve sütunlar fazlaca oluşmuşlardır.

 

Tokat Ballıca Mağarası Sütunlar

 

Mağara Çeşitleri

1.  Çözünme Mağaraları

2. Aşınma Mağaraları

3. Buz Mağaraları

 

Apostle Adası Buz Mağarası

 

4. Lav Mağraları

Hatay Lav Tüfü Mağarası

 

5. Kumtaşı Mağaraları

6. Tektonik Mağaralar

Türkiye’deki Mağaralar Listesi

– Buzluk Mağarası (Ağrı)
– Damlataş Mağarası (Antalya)
– Dim Mağarası (Antalya)
– Karain Mağarası (Antalya)
– Yalandünya Mağarası (Antalya)
– Zeytintaşı Mağarası (Antalya)
– Gürcüoluk Mağarası (Bartın)
– İnsuyu Mağarası (Burdur)
– Oylat Mağarası (Bursa)
– Tuz Mağarası (Çankırı)
– Kaklık Mağarası (Denizli)
– Keloğlan (Dodurgalar) Mağarası (Denizli)
– Karaca Mağarası (Gümüşhane)
– Zindan Mağarası (Isparta)
– Cennet Obruğu (Mersin)
– Dilek Mağarası (Mersin)
– Eshab-ı Kehf Mağarası (Mersin)
– Köşekbükü Mağarası (Mersin)
– Yarımburgaz Mağarası (İstanbul)
– Yediuyurlar Mağarası (İzmir)
– Eshab-ı Kehf Mağarası (Kahramanmaraş)
– Mencilis Mağarası (Karabük)
– Dupnisa Mağarası (Kırklareli)
– Tınaztepe Mağarası (Konya)
– Fosforlu Mağarası (Muğla)
– Yerküpe Mağarası (Muğla)
– İnatlı Mağarası (Sinop)
– Ballıca Mağarası (Tokat)
– Çalköy Mağarası (Trabzon)
– Cehennemağzı Mağarası (Zonguldak)
– Gökgöl Mağarası (Zonguldak

 

 

Başlık Kategorisi

Yazar Hakkında

Henuz yorum yok

forum Henuz yorum yok

Ilk yorum yapan siz olun

Bir yorum yaz

menu
menu