Gezegenler ve Özellikleri

Gezegenler ve Özellikleri

Gezegenler, bilim adamlarının yavaş yavaş yeni bilgiler biriktirip yeni sonuçlar çıkarmalarının harika bir örneğidir. Her yeni uzay sondası ile gezegenler hakkında yeni bilgiler öğrenilir. Bir gezegenin etrafında değişen atmosferle ilgili uzaya daha fazla uydu yollanarak yeni bilgiler elde edilebilir. Teknoloji gelişse de hala gezegenlerle ilgili her şeyi bilmiyoruz. Öğrencilerin büyüdükçe gezegenle ilgili bilgilerinin değişmesine alışmaları gerekir çünkü her geçen gün daha farklı bilgiler öğreniyoruz. Gezegenler hakkında sadece onların konumlarını ve isimlerini öğrenmekten daha fazla bilinmesi gereken gerçekler vardır. Aşağıdaki paragraflarda gezegenler hakkında ayrıntılı bilgi vermeye çalıştık.

Merkür nedir?

Merkür, Güneş’e en yakın gezegendir. Güneşin etrafındaki turunu 88 günde bir tamamlayarak en hızlı gezegen ünvanını almıştır. Kendi etrafında yaklaşık 59 günde bir dönüşünü tamamlar. Merkür güneş sistemi içerisinde boyutu küçük bir gezegendir ve yaklaşık 4850 kilometre çapındadır. Güneş’e olan uzaklığı ortalama 57 milyon kilometredir. Merkür Güneş’e çok yakın olduğu için Güneş’e bakan tarafı çok sıcaktır, yaklaşık 450-460 dereceleri görür. Diğer karanlık tarafı -170-180 dereceleri görmektedir. Merkür’ün yüzeyi grimsi turuncu renklidir ve kraterlerle kaplıdır. Merkür’ün adı çok hızlı koşan mitik bir yunan tanrısından gelmektedir (Hermes,Merkür).

 

Merkür

 

Venüs nedir?

Güneş’ten uzaktaki ikinci gezegen Venüstür ve Dünya’nın en yakın komşusudur. Dünya ile aynı büyüklükte ve yaklaşık 12.000 kilometre çapındadır. Güneş’e olan uzaklığı ortalama 108 milyon kilometredir. Venüs, büyük ölçüde sülfürik asit ve CO2’den oluşan çok kalın bir atmosfere sahiptir. Venüs’te nefes alamayız çünkü atmosferi insanlar için çok zehirlidir. Bu atmosfer Venüs’e kahverengimsi sarı bir renk katar. Ayrıca Venüs’ün yüzeyini, ortalama sıcaklığı 464 derece olan Güneş sistemi’ndeki en sıcak gezegen olmasını ağlayan sera etkisi sarar. Venüs çok yavaş döner, güneşin etrafında bir tur dönüşünü 224 günde tamamlar. Venüs ismi yunan aşk tanrıçasından almıştır.

 

Venüs

 

Dünya nedir?

Dünyanın ekvatordaki çapı 12.756,3 km, kutuplardaki çapı ise 12.713,6 km’dir. Güneşten yaklaşık 149.589.000 km uzaktadır. Diğer gezegenlerden farklıdır, çünkü yüzeyinde su vardır, hayatı sürdürür ve yer kabuğu aktif plaka hareketlerine sahiptir. Her 23 saat 56 dakika 4 saniyede yani bir günde ekseni etrafında döner ve 365 gün 5 saat 48 dakika ve 46 saniyede Güneş etrafındaki turunu tamamlar. Dünya bir adet Ay adını verdiğimiz uydusu vardır. Dünya üzerindeki en yüksek sıcaklık 56,7 derece ile Greenland Ranch (Ölüm Vadisi), California Amerika’da , en düşük sıcaklık -89,2 derece ile Vostok-Antarktika’ da görülmüştür. Dünya kutuplardan basık karpuz biçimindedir. Dünyanın yuvarlak olduğunu ilk açıklayanlar Avrupalılardan Kopernik (1540) ve Galilei (1640)dir. Atmosferinde % 78.09 azot, % 20.95 oksijen ve diğer gazlardan da hidrojen, karbondioksit, helyum, argon, kripton, metan, neon bulunur. Atmosferdeki su miktarı ise % 0.2-0.4 arası değişir. Dünyanın toplam yüzey alanı yaklaşık olarak 510.2 milyon kilometre karedir.

 

Dünya

 

Mars nedir?

Mars, 6.790 kilometrelik Dünya’nın yarısından biraz daha fazla bir çapa sahiptir. Güneş’e olan uzaklığı ortalama 228 milyon kilometredir. Mars’ın yüzey sıcaklığı -63 derece civarındadır (Yüzey sıcaklığı maksimum 20 dereceye çıkarken en az olarak ta -140 derece civarında olmaktadır). Mars’ın Güneş’in etrafında bir kez dönmesi 687 gün sürer. Kendi etrafında dönüşü Dünya ile neredeyse aynı hızdadır, yaklaşık 24,6 saat sürer. Mars, büyük ölçüde CO2’den oluşan çok ince bir atmosfere sahiptir. Yüzeyi çok soğuktur ve kraterler, volkanlar ve büyük kanyonlarla kaplıdır. Mars kırmızımsı renktedir. Mars’ın iki küçük ayı vardır. İsmini Roma savaş tanrısından almıştır.

 

Mars

 

Jüpiter nedir?

Jüpiter, Güneş Sistemindeki en büyük gezegendir, 142,980 kilometre çaplı, Dünya’nın 11 katından daha geniş olan bir gezegendir. Güneş’e olan uzaklığı ortalama 779 milyon kilometredir. Yüzey sıcaklığı -150 derece civarındadır. Jupiter, her 12 yılda bir güneşin etrafındaki turunu tamamlar. Çok hızlıdır kendi etrafında, 9 saat ve 19 dakika içinde döner. Yüzeyi gazdan (çoğunlukla hidrojen) oluşur. Bunun kanıtı teorik olarak ispatlansa da Jüpiter metalik hidrojen ve kaya çekirdeğine sahiptir. Jüpiter’in dış gaz kısmı beyaz, sarı, kırmızı ve kahverengi bulut bantlarına ayrılır. Jüpiter, esas olarak tozdan oluşan 4 halkaya sahiptir. Büyük oval şekilli yüzeyde fırtınalar meydana gelir. Jüpiter, dört büyük Galile uydusu (Io, Europa, Callisto ve Ganymede) ve henüz isimlendirilmemiş çok daha küçük olanlar da dahil olmak üzere 67 bilinen uyduya sahiptir. Jüpiter, ismini Roma yüce tanrısından almıştır ve yunan mitolojisinde Zeus olarak geçer.

 

Jüpiter

 

Satürn nedir?

Satürn, üç halka sistemi ile iyi bilinir. Büyük bir gezegendir: 120.536 kilometre çapı ile Jüpiterden biraz daha küçüktür. Güneş’e olan uzaklığı yaklaşık 1.43 milyar kilometredir. Yüzey sıcaklığı -180 derece civarındadır. Satürn Güneş’in etrafında yaklaşık 29,5 yılda döner ve kendi etrafında 10 saatten biraz daha fazla bir sürede döner. Jüpiter gibi, Satürn çoğunlukla gazdan oluşur ve kaya ve metalik hidrojenden oluşan bir çekirdeğe sahiptir. Satürn’ün yüzeyi şeritli görünür ve kahverengi-sarı renkli bir karanfil rengine sahiptir. Satürn’ün halkaları bilinene göre küçük buz ve kaya parçacıklarından oluşur. Satürn’ün boyutları birbirinden farklı 62 uydusu vardır (2016 itibariyle). Adını yunan mitolojisindeki Kronos’dan alır.

 

Satürn

 

Uranüs nedir?

Uranüs’ün çapı, Dünya’nın çapının büyüklüğünün yaklaşık 4.4 katıdır ve 51.118 kilometredir. Güneş’e olan uzaklığı ortalama 2.88 milyar kilometredir. Yüzey sıcaklığı yaklaşık -218 derecedir. Güneş’in etrafında bir tur dönüşü yaklaşık 84 yıl sürer ve kendi etrafında da yaklaşık 17 saat içinde döner. Kalın bir gaz tabakasıyla kaplıdır ve oldukça gösterişli bir mavi-yeşil renge sahiptir. Uranüs’ün 27 ayrı uydusu vardır (2016’dan itibaren) ve dokuz halkadan oluşan bir sistemle çevrilidir. Uranüs ismini yunan tanrılarının atasından almıştır.

 

Uranüs

 

Neptün nedir?

Neptün, 49.500 kilometrelik bir çapa sahiptir ve Uranüs’ten biraz daha küçüktür. Güneşten uzaklığı yaklaşık 4.5 milyar kilometre’dir. Yüzey sıcaklığı yaklaşık -200 derecedir. Güneşin etrafında bir tur dönüşünü 165 yılda tamamlar ve yaklaşık 16 saat içinde kendi etrafında döner. Atmosferi mavi görünür ve büyük koyu mavi renkte fırtınaları ile bilinir. Beş halkası ve bilinen en az 14 uydusu ile çevrilidir. Neptün ismini, roma mitolojisinde su ve deniz tanrısı olan Poseidon’dan almıştır.

 

Neptün

 

Plüton nedir?

2006 yılında gezegenlikten çıkarılıp bir cüce gezegen olarak adlandırılıp güneş sistemindeki gezegen sayısını 8’e düşürmüştür. Güneşe olan uzaklığı 4 milyar kilometre ile 7 milyar kilometre olarak değişmektedir ortalama 5.91 milyar kilometredir. Güneş Sisteminin geri kalanına göre eğimli ve oval şekilli bir yörüngeye sahiptir. Plüton’un yüzey sıcaklığı yaklaşık -200 derece civarındadır. Plüton, Güneş’in etrafında 248 yıl içinde dönerken kendi etrafında 6.4 gün içinde döner. Plüton bilinene göre kayalardan oluşur. Yüzey rengi tam olarak bilinmemektedir. İki küçük uydusu ve kendine neredeyse eşit büyüklükte bir büyük uydusu vardır. Plüton ismini roma mitolojisinde pluto yani yer altı dünyasının hükümdarından ve yunan mitolojisinde de hades’den almıştır.

 

Plüton

Yazar Hakkında

1 Yorum

Bir yorum yaz

menu
menu