Enjektör ve yakıt enjeksiyon sistemleri nedir?

Enjektör ve yakıt enjeksiyon sistemleri nedir?

Araba ve motor tutkunlarının belki de en başta öğrenmesi gereken konulardan birisini inceleyelim. Basitçe söylemek gerekirse yakıt enjektörleri, motorun yanma odalarına yakıt gönderir. Yakıt enjektörleri uzun yıllar yakıt dağıtımı için kullanılan karbüratörlerin yerini almıştır.

                                     Yakıt ve enjeksiyon sistemi

Enjektör nedir?

En basit tanımıyla enjektör, içten yanmalı bir motora sıvı yakıt enjekte eden bir cihazdır.

Karbüratör nedir?

Karbüratörler esas olarak motorun yanma odalarına yakıt çekmek için vakum kullanırlar. Yakıt enjektörleri ise düzenli aralıklarla motorun yanma odalarına yakıt püskürten bilgisayar kontrollü bir sistemin parçasıdır.

Enjeksiyon sistemi

Tek nokta enjeksiyon (gaz kelebeği gövdesi yakıt enjeksiyonu) (SPI) nedir?

Birkaç farklı elektronik yakıt enjeksiyon sistemi vardır. En basit olana tek nokta enjeksiyonu denir. Bir gaz kelebeği gövdesi yakıt enjeksiyonu esas olarak yanma odalarının hepsine yakıt veren bir yakıt enjektörüne sahip bir bilgisayarlı karbüratör gibi çalışır. Gaz kelebeği gövdesi yakıt enjeksiyonu ve karbüratörün her ikisi de motorun üzerine yerleştirildiği ve tüm silindirlere yakıt iletecek şekilde ayarlandığı için karbüratöre benzerdir.

Çok noktalı enjeksiyon (Multi port injection) (MPI) nedir?

Aynı zamanda çok portlu enjeksiyon denir. Daha gelişmiş bir elektronik yakıt enjeksiyonu tipidir. Her bir silindir için ayrı bir yakıt enjektörüne sahiptir. Bu tür yakıt dağıtım sistemine çok noktalı enjeksiyon denir. Çok noktalı bir kurulumda tüm yakıt enjektörleri, silindirlerin hepsi aynı anda ateş etmese de yakıtı aynı anda püskürtmektedir. Bu nedenle en gelişmiş elektronik yakıt enjeksiyon tipidir. Her bir enjektörün silindirde yanma olmadan hemen önce emme portuna püskürtülmesini sağlayan sıralı çok noktalı yakıt enjeksiyonudur. Bu nedenli sıralı çok noktalı yakıt enjeksiyonlu bir aracın sürücüsü,gaza daha fazla bastığında daha hızlı bir tepki süresi elde edecektir. Çünkü yakıt dağıtımı daha düzenlidir.

Doğrudan benzin enjeksiyonu (GDI) nedir?

Çok noktalı yakıt enjeksiyonunda olduğu gibi her bir silindir için ayrı enjektörler vardır. Ancak enjektörler benzini emme portuna değil doğrudan yanma odalarına püskürtür yani direkt benzin püskürtme sistemidir. Yakıt tasarrufunda ve motor gücünde %15-25 verim sağlanır. Çok yüksek basınçlı enjektörler gerektirir ve çok yüksek basınçlarda çalışılır.

Elektronik yakıt enjeksiyonu, sadece yakıt enjektörlerinden daha fazlasını içeren karmaşık bir sistemdir. Bir bilgisayar tüm sistemi denetler, enjektörlerin ne zaman püskürttüğünü ve ne kadar yakıt verildiğini denetler. Bir dizi sensör bilgisayarda işlenecek önemli ölçüm bilgileri yollar. Örneğin gaz kelebeği konum sensörü, gaz kelebeği olarak da adlandırılan gaz pedalının nasıl konumlandığını izler. Gaz pedalına basılır yani aşağı doğru itilir. Gaz pedalına bastığımız oranla ve motorun devrine göre enjektörler yakıt dağıtım sıklığını arttırır yani daha fazla yakıt püskürtür.

Başka bir sensör olan oksijen sensörü, egzozdaki yanmamış yakıt seviyesini izler. Çok fazla yakıt yanmadan geçiyorsa sensör motora çok zengin çalıştığını söyler ve bilgisayar, enjektörlere daha az yakıt püskürtmesi gerektiğini söyler.
Her ne kadar elektronik yakıt enjeksiyonu çok daha karmaşık ve karbüratörlerden daha fazla bilgisayar yani elektronik kontrol gerektiriyor olsa da yakıt dağıtımı da çok daha hassastır. Enjektörler motora gereksiz yakıt püskürtülmesini engelleyerek yakıt tasarrufu sağlar. Bu aynı zamanda motordan daha fazla güç almamızı sağlar.

Yazar Hakkında

Henuz yorum yok

forum Henuz yorum yok

Ilk yorum yapan siz olun

Bir yorum yaz

menu
menu