Edimsel koşullanma nedir?

Edimsel koşullanma nedir?

Edimsel koşullandırma nedir?

Edimsel koşullanma, belirli bir davranışın ortaya çıkma olasılığını azaltmak veya arttırmak için kullanılan bir davranış değişikliği biçimidir. Bu süreç, organizmaların uyaranlara yanıt verdiği ve belirli bir uyaranı belirli bir davranışla ilişkilendirmeleri öğretilebiliyorsa, söz konusu uyaranın tipine bağlı olarak davranışa dahil olma veya bunlardan kaçınmanın daha muhtemel olacağı fikrine dayanır. Birçok kişi günlük yaşamlarında bazı seviyelerde edimsel koşullanmayı kullanır.Edimsel koşullanma ayrıca psikoloji deneylerinde de kullanılır.

Edimsel koşullanma kim tarafından keşfedilmiştir?

Edimsel koşullandırma konusundaki ünlü çalışmaların çoğu 20. yüzyılda oldukça bilinen bir davranış psikoloğu B. F. Skinner tarafından yapıldı. Diğerleri bu çalışmaları genişletmek üzerine çalıştılar ve edimsel koşullandırmanın ortaya çıkabileceği birçok farklı yolu araştırdılar. Bu araştırmaların tamamında amaç organizmaların edimsel davranış olarak da bilinen gönüllü davranışını değiştirmesini sağlamaktır. Edimsel koşullanmanın nasıl çalıştığını bilen insanlar etraflarındaki insanların veya organizmaların davranışlarını değiştirmek için bunu kullanabilirler.

Edimsel koşullanmadaki uyaran tipleri ve bunların uygulanması nasıl yapılır?

Edimsel koşullandırma da kullanılabilecek çeşitli uyaran tipleri vardır. Bunlardan birisi bir organizmayı bir davranışı tekrarlamaya teşvik etmek için tasarlanmış takviyeleri içeren türdür. Olumlu pekiştirme yapılacaksa çevreye bir ödül olarak hoş bir şey eklenir. Negatif takviyede ise hoş olmayan bir şey uzaklaştırılır. Organizma, bir davranışı olumlu bir olayla ilişkilendirmeyi öğrenir ve böylece davranışı tekrarlamaya başlar.

Ceza için ise ya iyi bir şey çevreden çıkarılır, ya da kötü bir şey eklenir. Olumlu ceza, rahatsız edici bir ton veya hafif bir elektrik çarpması gibi hoş olmayan bir şeyin eklenmesini içerir. Olumsuz ceza, hoş bir uyaranın kaldırılmasını içerir.

Bir zaman aşımına uğramayacak kadar iyi sınıflandırılabilecek başka bir tür uyarıcı vardır. Soyunun tükenmesi durumunda bir hayvan bir davranışta bulunduktan sonra hiçbir şey olmuyorsa, edimsel koşullandırma deneylerinde çalışılan bir davranışa girdiğinde hiçbir şey olmayacağını öğrendiğinden, bu davranışları söndürme eğiliminde olabilir.

Edimsel koşullandırma da ödül ve ceza bir programda verilmektedir. Bazen organizma (özellikle başlangıçta) her seferinde bir uyaranla karşılaşır. Diğer durumlarda program hatalı olabilir. Bu organizmayı tekrarlamayı veya davranışı engellemesini teşvik edebilir, çünkü ne zaman bir uyaran olabileceğini anlayamaz. Eğer program çok düzensiz hale gelirse organizma kararsız davranmaya başlayabilir. Çünkü artık belirli bir davranışla sonuç arasında açık bir bağlantı görmemektedir.

Ayrıca aşağıda bu koşullandırmayı daha iyi anlamanız için Skinner’ın kutusu deneyine benzer bir prototip resim yerleştirdik.

 

skinnerin kutusu

 

 

 

 

Başlık Kategorisi

Yazar Hakkında

Henuz yorum yok

forum Henuz yorum yok

Ilk yorum yapan siz olun

Bir yorum yaz

menu
menu